Het landschap van AI-governance is aanzienlijk veranderd sinds de eerste versie van dit whitepaper verscheen. Deze nieuwe editie speelt daarop in.
AI heeft zich ontwikkeld van een terrein vol mislukte experimenten tot een dichtbegroeide jungle van systemen die overal worden ingezet — vaak zonder voldoende toezicht. De vraag is niet langer óf AI werkt, maar hoe organisaties AI verantwoord kunnen aansturen en tegelijkertijd concurrerend kunnen blijven.
Versie 3.0 bevat bijgewerkte implementatietermijnen op basis van het Digital Omnibus-akkoord van mei 2026, een nieuw zelfstandig hoofdstuk over de governance van agentic AI met acht specifieke beheersmaatregelen, een verwijzing naar de AIUC-1-standaard en aanvullende aandacht voor agentic AI in alle bestaande hoofdstukken.
Full Orbit heeft actief bijgedragen aan de inhoud en totstandkoming van dit whitepaper. Het whitepaper is gezamenlijk ontwikkeld met Deloitte, Conclusion Intelligence, BearingPoint, Full Orbit, Hogeschool Utrecht, Datashift, Clever Republic, Nemko Digital, Carve Consulting, PA Consulting, DPO Consultancy, Zanders, Digital Power, Considerati, DataCatalyst, Enjins en 4flow.
- Governance van agentic AI – We behandelen wat agentic AI onderscheidt van generatieve AI, hoe het regelgevingslandschap eruitziet, wat de belangrijkste governance-uitdagingen zijn en welke beheersmaatregelen organisaties kunnen invoeren.
- Bijgewerkte implementatietermijnen van de EU AI Act tot en met 2028 – De deadline van 2 december 2027 is van groot belang voor organisaties die AI-systemen en AI-agents in Europa inzetten. Vanaf dat moment worden de regels voor AI-systemen met een hoog risico van kracht en begint de handhaving.
- Uitgebreidere aandacht voor foundation models en AI voor algemene doeleinden – De grootschalige toepassing van LLM’s brengt een nieuwe governance-uitdaging met zich mee: medewerkers bouwen zelfstandig prompts, workflows en agents, terwijl hier vaak weinig toezicht op is.
- Nieuwe volwassenheidsbeoordeling voor AI-governance – Sommige organisaties werken nog aan hun eerste AI-register, terwijl andere al meer dan vijftig AI-systemen verspreid over meerdere afdelingen beheren. De nieuwe praktische volwassenheidsbeoordeling helpt organisaties bepalen welke verbeteringen prioriteit moeten krijgen.
- Nieuwe gegevens over rendement en de businesscase – Ontdek aan de hand van concrete cijfers welke waarde AI-governance oplevert en waarom organisaties met volwassen AI-governance sneller groeien dan organisaties die dit nog niet goed hebben ingericht.
- Uitgebreidere begeleiding bij conformiteitsbeoordelingen en CE-markering – De nieuwe editie biedt aanvullende praktische ondersteuning bij het beoordelen van conformiteit en het voldoen aan de vereisten voor CE-markering.